معرفی کتاب افسوس نمیخوریم، تجربه واقعی گریختگان از کره شمالی
چرا انقدر تفاوت هست بین کره شمالی و جنوبی؟ چی شد که کره شمالی که تا اواسط دهۀ 70 از لحاظ رفاه و رونق اقتصادی و دانش فنی خیلی جلوتر از کره جنوبی بود، امروز در همه چیز ار رقیبش عقب افتاده و حتی برق نداره که شبهاش رو روشن نگه داره؟ من در این ویدیو نشون دادم که چسبیدن به مدل توسعهای خودکفایی و توسعه ارتش شده کره شمالی و برعکس رفتن به سراغ بازارهای جهانی و اقتصاد بازار آزاد و تقویت آنچه که در آن برتری نسبی داریم شد کره شمالی که در کنار این اقتصاد ارتش پنجم دنیا را هم دارد. چیزی که ملکم خان یک و نیم قرن پیش هم دیده بود و در کتابهاش به اون اشاره کرده بود.
معرفی کتابهایی که سال ۱۴۰۲ خوندم و دوستشون داشتم.
در این ویدیو به معرفی دوازده کتاابی پرداختم که سال 1402 خوندم و دوستشون داشتم.
نسخه صوتی را اینجا بشنوید
اپیزود شصت و ششم: انقلاب قسمت پنجم
از اینجا بشنوید:
تجلیل مارکس از کمون پاریس موقتی بود چرا که مارکس متوجه شد که این قالب سیاسی چقدر با دیکتاتوری تک حزبی پرولتاریا در تناقض است، دیکتاتوریای که قدرت را کاملاً در اختیار خود میگرفت و برای اعمال آن از خشونت استفاده میکرد.
اپیزود شصت و پنجم: انقلاب قسمت چهارم
از اینجا بشنوید:
بعد از پیروزی انقلاب دو مشکل بزرگ ذهن انقلابیون را به خود مشغول کرده بود باید قوانین جدیدی نوشته میشدند، قوانینی که ضمانت میکرد حقوقی که توسط رژیم پیشین نقض شده بودند دیگر نقض نشوند.این قوانین باید به مدت طولانی مورد وثوق و اطمینان مردم باشند یعنی مبنایی داشته باشند که فقط به درد نسل فعلی نخورند بلکه برای نسلهای آینده هم مورد استفاده باشند. مشکل اینجا بود که این قوانین مشروعیت و مرجعیت خود را از کجا باید میگرفتند؟ و از اینجا بود که دو مسئله مشروعیت و مرجعیت قانون ذهن انقلابیون را به خود مشغول کرد.
اپیزود شصت و چهارم: انقلاب قسمت سوم
احتمالاً این جمله معروف را شنیده باشید که انسانهای تهیدست چیزی برای از دست دادن ندارند، جز زنجیرهایشان. اما این اندیشه تا قبل از انقلاب فرانسه شناخته شده نبود. به زعم آرنت پیروزی انقلاب در آمریکا و شکست آن در فرانسه بخاطر وجود سیهروزی و فقدانی بود که بجز آمریکا در بقیه نقاط دنیا وجود داشت. جفرسون دو سال قبل از انقلاب فرانسه در مورد مردم فرانسه گفته بود: «از بیست میلیون مردم… نوزده میلیونشان از بدبخترین افراد در سراسر ایالات متحد بدبختر و از لحاظ کلیۀ شرایط زندگی انسانی، نفرین شدهترند.» (ص 92-93) جفرسون حتی از اقلیتی که در فقر و بدبختی زندگی نمیکردند هم انتظاری نداشت چون سیهروزی در نظر او فقط فقر نبود بلکه فساد هم بود و جفرسون این اقلیت مرفه غرق در فساد را سیهروز میدانست چون امکانی برای آزاداندیشی ندارند.
اپیزود شصت و سوم: انقلاب قسمت دوم
در کشاکشی که امروز در جهان تفرقه افکنده است و پای این همه منافع را به میان آورده است احتمالاً کسانی برنده خواهند شد که دربارۀ انقلاب فهمی کسب کنند. به عکس، آنانکه ایمانشان در گرو قدرت سیاسی و سیاستبازی به معنای قدیمی باشد و هنوز به جنگ به عنوان واپسین چاره در سیاست خارجی اعتقاد بورزند، به ظن قوی در آیندهای نه چندان دور پی خواهند برد که در حرفهای بیفایده و متروک استاد شدهاند. (ص 18)
اپیزود شصت و دوم: انقلاب قسمت اول
آرنت معتقد بود که برای داوری و تعقل، باید حداقلی از آزادی سیاسی و تبادل اندیشه وجود داشته باشد، پس در جامعۀ توتالیتر که این حداقلها موجود نیست نباید انتظار داشت افراد دست به داوری و تعقل بزنند. اما میبینیم که در شدیدترین شرایط سرکوب و ارعاب، باز هم کسانی هستند که مقاومت میکنند.
مقدمهای بر کتاب وضع بشر هانا آرنت
وضع بشر شاید مهمترین کتاب هانا آرنت در اندیشه سیاسی باشد که در آن به بررسی فعالیتهای عملی انسان میپردازد.
اپیزود شصتم: اندیشه توکویل
انقلاب 1789 فرانسه آنطور که معروف است برخلاف برخی اظهار نظرها واقعا کبیر بود، هم خودِ انقلاب و هم اثرات دامنهداری که شعارهای آزادی، برابری و برادری در جهان گذاشت و هم اتفاقات بعد از انقلاب، مثل دوران وحشت و به قدرت رسیدن ناپلئون که مثل دومینو بر جهان تاثیر گذاشت. یکی از تاثیرات این انقلاب و البته دوران ترور و وحشت ظهور چهرهای است در عالم سیاست که به یکی از مهمترین چهرههای مروج لیبرالیسم تبدیل شد، این شخص کسی نبود جز آلکسی دو توکویل.
اپیزود پنجاه و دوم: توتالیتاریسم-قسمت دوم
چیرگی تام تلاش دارد تا انسانها را به صورتی سازمان دهد که تکثر و تمایز نامحدودشان از بین برود و کل انسانیت، به صورت فردی واحد درآید.
اپیزود پنجاه و یکم: توتالیتاریسم-قسمت اول
با استعدادترین رهبران تودهای نه از بین تودهها بلکه از بین اوباش برخاستند که به دنبال حکومت اوباش نبودند یعنی قصد نداشتند که دیکتاتوری نظامی یا حکومتی استبدادی بنا کنند، بلکه به دنبال شیوه جدیدی از حکمرانی بودند که بر سازماندهی تودهها استوار بود.
اپیزود چهلم: چهار مقاله درباره آزادی-قسمت دوم
در این قسمت از پادکست، قسمت دوم از درباره کتاب “چهار مقاله درباره آزادی” نوشته آیزایا برلین رو میشنوید که توسط محمدعلی موحد ترجمه شده است. در این قسمت درباره مقالات سوم و چهارم کتاب صحبت میکنم. در مقاله سوم آیزایا برلین به سراغ تعریف مفاهیم آزادی مثبت و آزادی منفی میرود و در مقاله چهارم ادای دینی به متفکر آزادی جان استوارت میل میکند.