مرتبسازی بر اساس جدیدترین
اپیزود پنجاه و سوم: هویت ایرانی
درک ما از هویت ایرانی با پیچیدگی همراه است، از طرفی خودمان را از نسل آریاییها میدانیم و تاریخمان را به بیش از 2500 سال عقب میبریم، به زمانی که اولین امپراتوری جهانی در زمان هخامنشیان بوجود آمد. و از طرفی دیگر بیش از 1400 سال است که با تمدن اسلامی پیوند خوردهایم. این دو درک متفاوت باعث بوجود آمدن دو دیدگاه متفاوت و البته متعصبانه شده. بعضی معتقدند که اسلام باعث انحطاط ایران بوده و باید به تمدن پیش از اسلام و شکوه امپراتوری ایران برگشت و از این طریق دوباره هویتمان را بازسازی کرد. و در مقابل عدهای دیگر تاریخ پیش از اسلام را کلا نادیده میگیرند و هویت اسلامی را جایگزین هویت ایرانی میکنند. در این بین هم کسانی هستند که تلاش دارند این دو دیدگاه متضاد را با هم آشتی و تعریفی ملی-مذهبی از هویت ایرانی به دست بدهند. دسته دیگری هم وجود دارند که اصولا مفهوم هویت ملی را جعل شده توسط حکومتها میدانند و قائل به هویت ملی برای هیچ کشوری نیستند و صرفا به قومیتها معتقدند. عدم توافق بر سر موضوع هویت ملی و هویت ایرانی احتمالا نشانهای است از وجود مشکلی عمیقتر، پرسشهای ما که هستیم و هویت ما چیست و از کجا میآید؟ وقتی جوابهایی تا این حد متناقض دریافت میکنند به این معناست که گفتگو و تعامل بین قشر الیت جامعه و البته در بین مردم وجود ندارد، که روز به روز به ایجاد فاصله بین مردم دامن زده و تکثر را نمیپذیرد.
اپیزود پنجاه و دوم: توتالیتاریسم-قسمت دوم
چیرگی تام تلاش دارد تا انسانها را به صورتی سازمان دهد که تکثر و تمایز نامحدودشان از بین برود و کل انسانیت، به صورت فردی واحد درآید.
اپیزود پنجاه و یکم: توتالیتاریسم-قسمت اول
با استعدادترین رهبران تودهای نه از بین تودهها بلکه از بین اوباش برخاستند که به دنبال حکومت اوباش نبودند یعنی قصد نداشتند که دیکتاتوری نظامی یا حکومتی استبدادی بنا کنند، بلکه به دنبال شیوه جدیدی از حکمرانی بودند که بر سازماندهی تودهها استوار بود.
اپیزود پنجاهم: آسیا در برابر غرب
کتاب آسیا در برابر غرب وقتی در سال 1356 منتشر شد بسیار مورد توجه روشنفکران و البته اقبال انقلابیون قرار گرفت. چون بحث داغ اون روزها بحث غربزدگی و تقصیر غرب در عقبماندگی ایران و آسیبشناسی تفکر غرب بود و مرحوم شایگان تحت تاثیر تفکرات هنری کربن و احمد فردید تلاش کرده بود در این کتاب به این مسائل بپردازد.
اپیزود چهل و هشتم: پیرامون خودمداری ایرانیان
آیا میتوانیم در تحلیل جامعه ذرهای شده ایران از مولفههای فردگرایی غربی استفاده کنیم یا باید خاستگاه این جامعه ذرهای شده را در مفهومی خاص برای جامعه ایران جستجو کنیم؟ مفهومی که به زعم مولف کتاب خودمداری نام گرفته. موضوعی که در این قسمت پادکست به اون میپردازیم.
اپیزود سی و هفتم: وضع بشر-قسمت آخر
فعالیت تفکر به اندازه خود زندگی بی وقفه و مکرره و این سوال که آیا تفکر معنایی داره مثل پرسش از معنای زندگی، معمای بیجوابیه.
اپیزود سی و ششم: وضع بشر-قسمت دوم
در حقیقت آرنت عمل و سخن رو وجه تمایز انسان با حیوان میدونه و میگه ما با کلام و کردارمون وارد جهان بشری میشیم. این ورود مثل زحمت به خاطر ضرورت و مثل کار بخاطر فایده نیست
اپیزود سی و پنجم: وضع بشر-قسمت اول
آرنت در این کتاب بدیهیترین دریافتهای ما رو به چالش میکشه و جاهایی حتی خوانندهاش رو آزار میده، آرنت از ما دعوت میکنه به آنچه میکنیم فکر کنیم.
قسمت بیست و نهم: قدرت بیقدرتان
نظام پساتوتالیتر در حقیقت یکی از صورتهای شکست انسان مدرن در مسلط شدن به اوضاع خودش است. در حقیقت ما نه با پادآرمانشهر”1984″طرفیم و نه با “دنیای قشنگ نو”، بلکه در طیفی از 1984 تا دنیای قشنگ نو گرفتاریم و این ضرورت مبارزه را بیشتر میکند
قسمت بیست و چهارم: جامعهشناسی
من قبل خوندن این کتاب فک میکردم جامعهشناسی رشتهایه که میاد با بررسی معضلات اجتماعی واسه این معضلات راهحل پیدا میکنه، خصوصا وقتی زندگی مارکس رو میخوندم به این نتیجه رسیدم که این آدم درد جامعه داشت و واسه همین رفت سراغ مطالعه جامعه و شد یکی از پایهگذارای علم جامعهشناسی مدرن. نویسنده کتاب هم میگه اکثر دانشجوهای جامعهشناسی هم با همین تصور اومدن این رشته رو بخونن چون دنبال اینن که معضلات جامعهشون رو حل کنن، اما نویسنده کتاب میگه این تصور اشتباهه و در قالب 5 فصل به ما نشون میده که جامعهشناسی چیه و دنبال چه چیزی باید باشه.
قسمت بیستم: اعتقاد بدون تعصب
درست در آستانه قرن بیستم، نیچه با لحنی قاطع و محکم مرگ خدا رو اعلام کرد. درسته که پیشبین نیچه درباره نیهیلیسم درست از کار دراومد اما ما امروزه مرگ خدا رو نمیبینیم، نیچه فکر میکرد در آستانه عصر الحاد ایستاده، اما به نظر میرسه قرن بیست و یکم، عصر چندخدایی باشه.
قسمت پانزدهم: جستارهایی درباره تئوری توطئه در ایران
نتیجه باور به این دیدگاهها این است که باورمندان به توهم توطئه تحولات سیاسی را دارای اصالت نمیدانند و به جای ریشهیابی و تجزیه و تحلیل مسائل اجتماعی به دنبال عوامل پشت پرده میگردند.